Zelfs wanneer men aan het verleden denkt,

gaat men vooruit, en dus zou ik zeggen dat

verleden dat herleeft, altijd toekomst is.

Heer Bommel

(in: Marten Toonder, De Klokker, 1953)

Oefeningen

Over de oefeningen

1. Een goede naam is beter dan olie

2. Het eerste wat ik mij herinner

3. Het huis dat ik in me meedraag

4. IJsbaan! Schaatsen! Sleetje...! Ik ril al bij de gedachte

5. Het hangt nu weer stil in de kast

6. Op de foto's die gemaakt zijn

7. De zondagen wilde ik overslaan

8. Een goede buur

9. Voorwerpen hebben een ziel

10. Deel zijn van een levensketting

11. Ik schreef op de beslagen ramen

12. Een vrouw poetst de bel

13. Geuren ontploffen zachtjes in ons geheugen

14. De hand zit vast aan mijn arm

15. Volwassen worden duurt een leven lang

16. Ik woonde in een leunstoel

17. In etalageruiten naar mijn spiegelbeeld kijken

18. Jawel, ik ben boomgek

19. Mijn moeder maakte nooit gehaktballen

20. Misschien is dit wel vriendschap

21. Over geld praat je niet

22. Dat was het keerpunt

23. Ons vervoermiddel was een scooter, een lichtgroene, zware Lambretta

24. Klik-klak gaan mijn lakschoenen

25. Als je niet wilt dat de tijd voorbij gaat

26. Zomers van toen

27. Het meest geliefde spel was broodje in de oven

28. Zoo zijn onze manieren

29. Mijn grootmoeder 's ochtends op de sofa

30. Ik was een ander dan ik kende

31. Mijn lichaam, blauwdruk van mijn verleden

32. De luxe werd nu snel gedemocratiseerd

33. Hoofdwegen en zijwegen

34. Mijn prilste leesherinneringen

35. Terugkruipen naar een middag vol liedjes

36. Mijn vader heeft de tijd van zijn leven

37. Er zijn verschillende soorten afscheid

38. Ik heb het voor de eerste keer gedaan

39. Bomen ontbladeren in de wind

40. Troostvogels en troostboeken

41. Over de grens

42. De nacht is van iedereen

43. Lang zal-ie leven!

44. Maar ik houd toch van je dat weet je

45. Alles wat er is en was en nog zal komen

46. Als een vogel hoog in de lucht

47. Wat we niet vertellen

48. Ik zal dit 'ik' eens bij de kladden grijpen

49. Het vrolijke raadsel van Sinterklaas

50. Een lege bladzijde

51. Op de brug tussen vroeger en later

52. Een heuglijke jaarwisseling

Landschap van herinneringen

Een jaarcursus levensverhalen schrijven:

52 oefeningen om puzzelstukjes uit het eigen levensverhaal te vinden